รื้อหิ้งหนังเก่า : Frances Ha (2012) – ชีวิตจริง…แมร่งโหดสัส

Home / ข่าวหนัง, ข่าวหนัง arthouse สารคดี / รื้อหิ้งหนังเก่า : Frances Ha (2012) – ชีวิตจริง…แมร่งโหดสัส

Frances Ha (2012) – ชีวิตจริง…แมร่งโหดสัส

Frances_Ha04

รื้อหิ้งหนังเก่าวันนี้ ขอนำย้อนไปถึงหนังที่ไม่เก่ามากนัก แต่ยังไม่มีโอกาสฉายอย่างเป็นทางการในบ้านเรา แต่คอหนังหลายๆ ท่านน่าจะเคยผ่านตาหนังเรื่องนี้จากแหล่งต่างๆ กันมาบ้างแล้ว (ฮา) แต่ในวันที่ 14 มีนาคมนี้ หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร จะจัดฉายหนังเรื่องนี้ใน ‘เทศกาลภาพยนตร์คัดสรร’ (Cinema Diverse : Director’s Choice) 

Frances Ha เป็นผลงานกำกับ โนอาห์ บอมบาค (Noah Baumbach) เจ้าของหนังตลกร้ายขมขื่นอย่าง The Squid and the Whale (2005), Margot at the Wedding (2007) หรือ Greenberg (2010) ซึ่งบอมบาคโดดเด่นในการเล่าเรื่องเพื่อสำรวจความสัมพันธ์ของผู้คน ผ่านตัวละครบุคลิคเพี้ยนพิลึกหรือไม่ก็เป็นพวกที่รู้สึกว่าตนเองแปลกแยกจากสังคม ซึ่งใน Frances Ha นี้ก็เช่นกัน

ฟรานเชส (เกรดา เกอร์วิก) สาวที่พึ่งเรียนจบมาหมาด โดยมีวิถีชีวิตที่ไม่พยายามผูกมัดกับใครจริงจัง ไม่ทำงานประจำและร่อนเร่ย้ายหอพักไปเรื่อยๆ ในนิวยอร์ก โดยมีความฝันว่าอยากเป็นนักเต้น ก่อนจะค่อย ๆ ตระหนักรู้ว่า การเบือนหน้าหนีจากความจริงแบบนี้ไปเรื่อยๆ อาจเป็นสิ่งที่เธอทำไม่ได้ทั้งชีวิต

เกอร์วิก ซึ่งเคยร่วมงานกับบอมบาคใน Greenberg มาแล้ว โดยในเรื่องนี้นอกจากนักแสดงนำแล้ว เธอยังรับหน้าที่เขียนบทร่วมกับบอมบาคด้วย บอกถึงแรงบันดาลใจโดยใช้ ‘นิวยอร์ค’ เมืองแห่งความหวังและความฝัน’ ที่ทำให้ฟรานเชส – ซึ่งเกิดและเติบโตในครอบครัวชนชั้นกลางบ้านๆ ทั่วไป – รู้สึกเหมือนกำลัเดินไต่เส้นลวดตลอดเวลา นั่นคือ ถ้าก้าวพลาด ฝันของเธอก็จะดับทันที “คนรอบตัวของฟรานเชสที่มาดิ้นรนจะเป็นศิลปินในนิวยอร์ค จริง แล้วยังใช้เงินของพ่อแม่อยู่ทั้งนั้น ฟรานเชสจึงเพ้อฝันไปว่า ทุกๆ คนต่างก็ต้องดิ้นรนตามฝันเหมือนตัวเธอเช่น ซึ่งเป็นสิ่งที่เธอเข้าใจผิดทั้งสิ้น!”

greta-gerwig-in-frances-ha_original

เช่นเดียวกับ บอมบาค ที่โตในบรูคลิน เรียนในไฮสคูลเดียวกับ วูดี อัลเลน (เจ้าพ่อหนังตลกร้ายหน้าตายแห่งนิวยอร์ค) ชอบอ่านบทความตลกของอัลเลน และมี Annie Hall ของอัลเลนเป็นหนังประจำรุ่น ก็ใช้แรงบันดาลใจเหล่านั้นในการถ่ายทอดเมืองนิวยอร์คกับแมนฮัตตันใน Frances Ha เป็นขาวดำอย่างงดงามหวนอดีต เพื่อเล่าเรื่องอันแสนเจ็บปวดระคนขบขันของคนผู้ไร้ทักษะในการอยู่ร่วมกับโลกกว้างโดยเฉพาะ (ซึ่งเป็นมรดกที่ได้จากอัลเลนอย่างชัดเจน) นอกจากนี้ หนังยังมีจุดเด่นตงการสื่อสารด้วยท่วงท่าเคลื่อนไหวอย่างมีเสน่ห์ของเกอร์วิก ซึ่งคล้ายกับที่ แคทเธอรีน เฮปเบิร์น สตาร์ค้างฟ้าเคยทำในหนังแนว screwball comedy (หนังตลกพ่อแง่แม่งอน) รุ่นคลาสสิกอย่าง Bringing Up Baby (1938) และ The Philadephia Story (1940)

บอมบาคเล่าว่า “คุณจะเห็นฟรานเชสเคลื่อนไหวร่างกาย วิ่งเต้น ย้ายที่อยู่ตลอดเวลา โดยที่จิตใจเธอไม่ได้เปลี่ยนแปลงไปเลย ผมว่าเราหลายคนก็เป็นแบบนี้ เราเคลื่อนที่เสมอ แต่จริง แล้วเราไม่เคยไปไหน …ในแง่หนึ่งหนังพูดถึง ‘ความโรแมนติกของการตัดสินใจยื่นอยู่บนความจริง’ ซึ่งเป็นสิ่งที่ท้ายสุดทุกคนต้องทำกับชีวิตของตนเอง ไม่มีใครหรอกที่โลกจะหยิบยื่นทุกสิ่งให้ แม้แต่คนที่รวยก็เถอะ ผมจึงรู้สึกว่า การที่ฟรานเชสตัดสินใจทำงานประจำและพบทางที่ของตนเองได้ มันคือความกล้าหาญมาก”

โนอาห์ บอมบาค (Noah Baumbach)  ผู้กำกับ
โนอาห์ บอมบาค (Noah Baumbach) ผู้กำกับ

“ชีวิตฟรานเชสอาจไม่ได้ลงเอยด้วยการแต่งงานกับเจ้าชายในฝัน แต่มันก็เป็นความเปลี่ยนแปลงและเป็นชัยชนะที่ยิ่งใหญ่ เพราะหนึ่งในสิ่งที่ยากที่สุดของชีวิตคนเราก็คือ การยอมทิ้งความหวังและความฝันที่เรามีต่อตนเองไปเสียบ้าง เพื่อเดินหน้าต่อไปนั่นเอง” บอมบาคกล่าวเสริม

Frances Ha ได้รับการยกย่องว่า ได้มอบสิ่งที่ขาดหายมานานในหนังอเมริกัน คือตัวละครหญิงที่มีชีวิตเลือดเนื้ออันสมจริง ทั้งวัยและสถานะทางสังคม นอกจากฟรานเชสต้องดิ้นรนเรื่องงานแล้ว เธอยังต้องเรียนรู้ความสัมพันธ์ – ที่ไม่ใช่กับเพื่อนชายที่ไหน แต่คือเพื่อนสาวสุดซี้อย่าง โซฟี (มิคกี ซัมเมอร์) ซึ่งเธอเคยเชื่อว่า จะอยู่เคียงข้างประคับประคองไปด้วยกันชั่วนิรันดร์ โดยไม่ทันตระหนักว่า ในไม่ช้า เพื่อนรักที่เติบโตและสนิทกันมา ก็ต้องการมีชีวิตเป็นของตนเองเช่นเดียวกัน

Frances_Ha_4

ในแง่นี้ นักวิจารณ์จึงกล่าวว่า Frances Ha ได้ขยายอนาเขตความหมายของคำว่า ‘หนังโรแมนติกคอมิดี’ ออกไปสู่ปริมณฑลใหม่ โดยย้ายแกนหลักของเรื่องในแนวนี้ที่มักว่าด้วยแฟนตาซีของเพศหญิง อย่างเรื่องการแต่งงานและการไล่ล่าหาความรัก มาสู่การเล่าเรื่องการรักษามิตรภาพอย่างผู้ใหญ่และการค้นหาตัวตนของพวกเธอเอง …ท่ามกลางความสุขและแสนเศร้าบนโลกแห่งความจริง

**เรียบเรียงจาก BIOSCOPE Special Issue – 100 หนังโลกแห่งปี 2013 ที่ ‘ต้องดู’ – Online Only on OOKBEE Store