รื้อหิ้งหนังเก่า : Good Bye Lenin! (2003) – แม่ครับ…เรายัง ‘คอมมิวนิสต์’

Home / ข่าวหนัง / รื้อหิ้งหนังเก่า : Good Bye Lenin! (2003) – แม่ครับ…เรายัง ‘คอมมิวนิสต์’

Good Bye Lenin! (2003)

แม่ครับ…เรายัง ‘คอมมิวนิสต์’

Good Bye Lenin - poster

…ย้อนไปปลายยุค 80 ในประเทศเยอรมัน คริสเตียน เคเมอร์ เป็นชาวเยอรมันตะวันออกที่เชื่อมั่นในระบบคอมมิวนิสต์อย่างสุดใจ และต่อต้านการทำลายกำแพงเบอร์ลินที่แบ่งเยอรมันออกเป็นสองฝั่งไว้ เคเมอร์เป็นคุณแม่ใบเลี้ยงเดียวที่ดูแลลูกตามลำพัง เธอมีลูกสองคนคือ อเล็กซ์ (เดเนียล บรูห์ล) กับ อาเรียน ทว่าในวันหนึ่งเคเมอร์เกิดป่วยหนักขั้นโคม่าจนสลบไม่ได้สติไป โดยที่เธอไม่ได้รับรู้เลยว่า ประเทศเยอรมันได้เข้าสู่ยุคแห่งการเปลี่ยนแปลงแบบหน้ามือเป็นหลังมือหลังกำแพงเบอร์ลินถูกทุบทำลายลง – ทุนนิยมไหลบ่าเข้าสู่จากฝั่งตะวันตกสู่ตะวันออกอย่างรวดเร็ว จนแม้แต่อาเรียนลูกสาวของเธอก็ลาออกจากโรงเรียนการเมืองที่แม่ภาคภูมิใจมาสมัครเป็นพนักงานในร้านเบอร์เกอร์คิง

Good Bye Lenin 02

ในขณะที่ชีวิตของอเล็กซ์และอาเรียนเริ่มจะเข้าที่เข้าทาง เคเมอร์แม่ของพวกเขาก็ฟื้นขึ้นมาราวกับปาฏิหาริย์หลังจากสลบไปนาน 8 เดือน คุณแม่บอกกับลูกทั้งสองว่าเคเมอร์มีหัวใจที่อ่อนแอมากจนอาจถึงขั้นหัวใจวายตายได้หากตื่นเต้นหรือได้รับผลกระทบกระเทือนทางจิตใจเพียงเล็กน้อย เมื่อหมอรู้ว่าเคเมอร์เป็นพวกซ้ายจัด หมอจึงแนะนำว่าให้พวกลูกๆ หลอกคุณแม่ว่าประเทศนี้ยังคงปกครองด้วยระบบคอมมิวนิสต์อยู่นะจ๊ะ!

นี่คือที่มาของเรื่องราวสุดวุ่นใน Good Bye Lenin! (2003) ของผู้กำกับ วูล์ฟกัง เบเกอร์ ที่โด่งดังไปทั่วโลกตามเทศกาลต่างๆ ไปจนถึงได้เข้าชิงรางวัลเวทีลูกโลกทองคำในสาขาภาพยนตร์ต่างประเทศยอดเยี่ยมในปีนั้นด้วย ที่สำคัญยังเป็นการแจ้งเกิดของ เดเนียล บรูห์ล นักแสดงหนุ่มชาวเยอรมันที่เราอาจคุ้นหน้าคุ้นตากันจาก Inglourious Basterds (2009) และ Rush (2013) เป็นต้น

Good Bye Lenin 01

สิ่งที่ทำให้ Good Bye Lenin! กลายเป็นหนังขวัญใจคนดู ก็คงเป็นอารมณ์ขันตลกร้าย ที่บรรดาลูกๆ ทั้งสองต้องร่วมมือกับเพื่อนๆ เพื่อทำทุกวิถีทางให้เคเมอร์แม่ของตน ยังรับรู้ว่าเสมือนประเทศเยอรมันยังคงแบ่งออกเป็นสองฝั่งเช่นเดิม ตั้งแต่การตบแต่งของในบ้านด้วยของเยอรมันทั้งหมดแบบห้ามมีของจากต่างชาติ หรือการทำวิดีโอข่าวปลอมๆ เกี่ยวกับพรรคคอมมิวนิสต์ขึ้นมาเพื่อหลอกคุณแม่อีกด้วย แต่เมื่อเคเมอร์ก็เดินเหินออกไปภายนอกได้ นั่นจึงทำให้ภารกิจเนรมิตเยอรมันก่อนยุคทุบกำแพงเบอร์ลินนี้ยิ่งยากเย็นขึ้นเรื่อยๆ – การกระทำของพวกลูกๆ จึงคล้ายการเสียดสีแนวคิดระบบคอมมิวนิสต์ที่หลอกล่อประชาชนให้เชื่อเรื่องที่จริงบ้างไม่จริงบ้าง ตัวอเล็กซ์เองก็ไม่ต่างจากผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์ที่ต้องเที่ยวไปบังคับทุกคนรอบข้างให้เล่นละครตบตาแม่ของเขา

Good Bye Lenin 04

นอกจากนั้น Good Bye Lenin! ยังล้ดเลียนบรรยากาศของยุคคอมมิวนิสต์อย่างเต็มที่ – การหวนคิดถึงบรรยากาศคอมมิวนิสต์แบบนี้ มีศัพท์เรียกเฉพาะคือ Ostalgie – ซึ่งแม้แต่ตัวคุณแม่เคเมอร์ ผู้กำกับยังเลือกใช้นักแสดงทางทีวีรุ่นเก๋าจากอดีตอย่าง คัตทริน ซาสส์ ซึ่งเคยมีชื่อเสียงระดับซุป’ตาร๋ ในโทรทัศน์ยุคเยอร์มันคอมมิวริสต์รุ่งเรือง

หนังเต็มไปด้วยมุกตลกขำขืน ที่เราอาจจะร้องไห้สงสาร เห็นใจตัวละคร หรือขำขันปนกระอักกระอ่วนไปกับชะตากรรมของตัวละครต่างๆ ในเรื่อง ตัวอย่างเช่นฉากที่อาเรียนเล่าให้อเล็กซ์ฟังว่า ได้เจอพ่อซึ่งเชื่อว่าหายสาบสูญไปกับภารกิจของพรรคคอมมิวนิตส์แล้ว แต่ความจริงคือ พ่อของเขาไปแต่งงานและมีครอบครัวใหม่ และสถานที่ที่อาเรียนได้เจอพ่อ คือร้านเบอร์เกอร์คิง ก่อนที่เธอจะพูดว่า “ขอให้สนุกกับการทานอาหารและขอบคุณที่เลือกเบอร์เกอร์คิง”

จะหัวเราะหรือร้องไห้ดีเนี่ย ! T_T