DAU

การฉายครั้งแรกของ DAU : หนัง(?)ที่บ้าคลั่งที่สุดในประวัติศาสตร์

Home / bioscope / การฉายครั้งแรกของ DAU : หนัง(?)ที่บ้าคลั่งที่สุดในประวัติศาสตร์

โดย คันฉัตร รังษีกาญจน์ส่อง

 

ยังจำชื่อของผู้กำกับรัสเซียอ่านยากอย่าง อีล์ยา คาร์ซานอฟสกี (Ilya Khrzhanovsky) กันได้ไหมเอ่ย? …ถ้าลืมไปแล้ว เราขอทบทวนความจำกันเล็กน้อย เขาคือเจ้าของผลงานเรื่อง 4 (2004) ที่คว้ารางวัล Tiger Award จากเทศกาลร็อตเทอร์ดัม หนังเคยมาฉายในเทศกาลบ้านเราด้วย และเสียงตอบรับต่อหนังออกมาตรงกันว่ามัน ‘เฮี้ยน’ สุดๆ หนังว่าด้วยชายหญิงสี่คนที่มาพบกันในบาร์ ตามมาด้วยเรื่องของร่างโคลนนิ่ง หมู่บ้านที่ทำตุ๊กตาสุดหลอน ไปจนถึงโครงการลับของรัฐบาล เรียกได้ว่าจับต้นชนปลายกันไม่ถูกทีเดียว

อย่างไรก็ดี 4 กลายเป็นหนังยาวเรื่องแรกและเรื่องเดียวของคาร์ซานอฟสกี เพราะตั้งแต่ปี 2006 มา เจ้าตัวหันไปหมกมุ่นอยู่กับโปรเจ็กต์หนังเรื่อง DAU ที่ว่ากันว่าเป็นหนังที่ทะเยอะทะยานที่สุดเรื่องหนึ่งของประวัติศาสตร์ภาพยนตร์ โดยตัวหนังนั้นว่าด้วย เลฟ แลนเดา (Lev Landau) นักฟิสิกส์ชาวโซเวียต ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ในปี 1962

อ่านถึงตรงนี้อาจสงสัยว่าแล้วหนังเกี่ยวกับนักฟิสิกส์มันจะไปอลังการงานสร้างอะไรขนาดนั้น คำตอบคือ คาร์ซานอฟสกีลงทุนสร้างฉากเป็นสถาบันวิจัยลับบนพื้นที่ 12,000 ตารางเมตร ใช้นักแสดงหลัก 400 คน ตัวประกอบอีกนับแสน บ้าบอไปอีกคือฉากหลังของหนังเป็นโซเวียตในช่วง 1938 ถึง 1968 ใครที่จะเข้าไปในเซ็ตถ่ายจะต้องแต่งตัวและพูดด้วยวิธีแบบคนยุคนั้น (เช่นห้ามพูดถึงกูเกิ้ล เพราะมันยังไม่มี) นอกจากนั้น หนังยังถ่ายทำตลอด 24 ชั่วโมงด้วยการเอากล้องและไมค์ไว้ตามจุดต่างๆ ถึงขั้นมีข่าวว่านักแสดงบางส่วนเข้าไปกินนอนสร้างครอบครัวในกองถ่ายเลยทีเดียว

DAU ถ่ายทำด้วยฟิล์ม 35 มม. อยู่สองปีในช่วง 2009-2011 จนได้ฟุตเตจออกมาทั้งหมด 700 ชั่วโมง ตอนแรกหนังมีกำหนดฉายที่เทศกาลหนังเมืองคานส์ปี 2011 แต่ก็ทำไม่ทัน และข่าวคราวของหนังเรื่องนี้มาหายเงียบไป จนผู้คนเข้าใจกันไปว่ามันจะกลายเป็นหนังที่ไม่มีวันออกฉาย แต่แล้วช่วงกลางปี 2018 เว็บไซต์หน้าตาลึกลับของหนังให้ข้อมูลว่าหนังจะฉายที่เบอร์ลิน ปารีส และลอนดอน ทว่าการฉายที่เบอร์ลินก็ล่มไปเพราะมีข่าวว่า DAU จะจัดฉายเป็นนิทรรศการและมีการสร้างกำแพงเบอร์ลินจำลองขึ้นมา (!?) จนทางการไม่อนุมัติเพราะเห็นว่าเวลาเตรียมการน้อยเกินไป

จนกระทั่งต้นปีที่ผ่านมานี่เองที่ DAU ประกาศว่าจะฉายที่ปารีสในช่วง 24 มกราคม – 17 กุมภาพันธ์ 2019 โดยจัดเป็นอีเว้นต์ใหญ่ในสามสถานที่ คือ Théâtre du Châtelet, Théâtre de la Ville และ Centre Pompidou โดยในสองที่แรกจะเป็นจัดงานแบบ 24 ชั่วโมงไม่มีวันหยุด ส่วนรายละเอียดงานมีบอกเพียงว่ามันจะเป็นส่วนผสมของหนังยาว 13 เรื่อง (ว่าไงนะ!) และศิลปะแขนงต่างๆ เช่น ดิจิตอลอาร์ต งานจัดวาง และศิลปะแบบที่ผู้ชมมีส่วนร่วมได้ (Immersive Art)

แต่ความพิสดารยังไม่จบลงง่ายๆ การที่จะเข้าชม DAU เราจะต้องทำ ‘วีซ่า’ ทางออนไลน์ก่อน (ซึ่งจริงๆ ก็คือการซื้อตั๋วเข้าชมงาน) มีให้เลือก 3 แบบ เข้าชม 6 ชั่วโมง (1,400 บาท), 24 ชั่วโมง แบบเข้าออกได้ (3,000 บาท) และแบบไม่จำกัดเวลา (6,000 บาท) ซึ่งสองแบบหลังนั้นเราจะต้องกรอกข้อมูลบางอย่างลงไป เพื่อไปเชื่อมโยงกับอัลกอริธึ่มของตัวงานที่จะมีปฏิสัมพันธ์กับเรา แน่นอนว่าเขาก็เชียร์ให้เราซื้อแบบแพงๆ นั่นแหละ ด้วยคำชวนเชื่อทำนองว่ายิ่งใช้เวลากับโปรเจ็กต์นี้ก็ยิ่งได้อะไรมาก ตบท้ายด้วยสโลแกนหรูว่า DAU คือการออกสำรวจ จะไปได้ไกลแค่ไหนก็ขึ้นกับตัวคุณ”

ถึงตอนนี้แน่ชัดแล้วว่า DAU เป็นมหกรรมทางศิลปะที่คนทั่วโลกให้ความสนใจ แต่สิ่งน่าคิดคือมันจะมีโอกาสได้ออกสู่สาธารณชนมากแค่ไหน เพราะมันเป็นงานที่ต้องใช้พื้นที่ขนาดใหญ่และงบประมาณมหาศาล  ดังนั้น คงจัดได้แค่ตามเมืองใหญ่ของประเทศโลกที่หนึ่งเท่านั้น อีกคำถามคือหนังจะได้ฉายในประเทศรัสเซียบ้านเกิดหรือไม่ เราเองก็ไม่แน่ใจว่า DAU มีเนื้อหาวิพากษ์ประเทศตัวเองมากขนาดไหน แต่หากมีจริง การจัดงานในยุค วลาดีมีร์ ปูติน เรืองอำนาจก็คงไม่ใช่เรื่องง่าย

ส่วนใครสนใจบินลัดฟ้าไปร่วมงาน DAU ที่ปารีสก็ดูข้อมูลได้ ที่นี่ แต่อย่าลืมว่าชาวไทยนอกจากจะวีซ่าเข้างาน DAU แล้ว เราต้องมีวีซ่าเชงเก้นก่อนนะจ๊ะ (หึหึ)