รื้อหิ้งหนังเก่า : The Pianist (2002) – ฝันร้ายวัยเยาว์ของ “โรมัน โปลันสกี้”

Home / ข่าวหนัง, ข่าวหนังลงแผ่น / รื้อหิ้งหนังเก่า : The Pianist (2002) – ฝันร้ายวัยเยาว์ของ “โรมัน โปลันสกี้”

The Pianist (2002) – ฝันร้ายวัยเยาว์ของ “โปลันสกี้”

The Pianist - poster

บ่ายคล้อยของวันที่ 16 สิงหาคม 1942

…ณ จุดส่งตัวหน้าค่ายกักกันในวอร์ซอ ประเทศโปแลนด์ ชายหญิงและเด็กน้อยในชุดซอมซ่อ หอบหิ้วกระเป๋าเดินทางใบเล็กๆ ยืนเบียดเสียดกันด้วยใบหน้าหวาดวิตก บ้างเหม่อมองเบื้องหน้าด้วยสายตาว่างเปล่า อีกบางคนส่งเสียงร้องไห้สะอึกสะอื้นอย่างไม่อายใคร ทุกคนสวมปลอกแขนสีขาวพ่นดาวเดวิดสีน้ำเงิน

แม้เสียงร้องจ้าของทารกน้อยในมือแม่จะดังระงม แต่ปืนยาวในมือทหารเยอรมันด้านหลังก็ยังคงกระทุ้งกระแทกด้่านหลังของผู้เป็นแม่อย่างไม่ปราณี เพื่อดันผู้คนกลุ่มนั้นให้เดินหน้าขึ้นไปแออัดกันบนรถไฟที่จอดสงบนิ่งอยู่…

“คัต!”

ไม่…เจ้าของเสียงที่ว่านี้ไม่ใช่ สตีเฟน สปีลเบิร์ก และนี่ก็ไม่ใช่ฉากหนึ่งของ Schindler’s List (1993) แต่ชายที่ยืนอยู่ข้างกล้องถ่ายหนัง คนนั้นคือ โรมัน โปลันสกี้ (Roman Polanski) …ทันทีที่สิ้นเสียงตะโกนของเขา ความกดดันที่อบอวลอยู่ในบรรยากาศเมื่อครู่ก็จางหาย เสียงไชโยโห่หิ้วและถอนหายใจเฮือกอย่างโล่งอกดังขึ้นแทนจากกลุ่มตัวประกอบเกือบ 1,200 ชีวิต

Roman Polanski
Roman Polanski

ถ้าคุณเคยคิดว่านามสกุล ‘สปีลเบิร์ก’ นั้นดูยิ้ว…ยิวแล้วละก็ คุณคงเดาได้ไม่ยากว่า ‘โปลันสกี้’ ยิ่งบ่งบอกชัดเจนว่าผู้กำกับคนนี้เป็นชาวโปแลนด์โดยสายเลือด เขาเดินทางกลับมาทำหนังที่บ้านเกิดเพื่อทำ The Pianist หนังที่ได้รับการกล่าวถึงในฐานะ “หนังส่วนตัวเรื่องสำคัญที่สุดและเข้มข้นที่สุด” ในชีวิตของเขา ที่ส่งให้เขาได้รางวัล Palme d’Or หรือรางวัลปาล์มทอง จากเทศกาลหนังเมืองคานส์ปี 2002 และ 4 รางวัลบนเวทีออสการ์ ปี 2003 ทั้งผู้กำกับยอดเยี่ยม นำชายยอดเยี่ยม (ที่ส่งให้ เอเดรียน โบรดี้ แจ้งเกิดอย่างเต็มตัว) บทดัดแปลงยอดเยี่ยม และภาพยนตร์ยอดเยี่ยม แต่ดูเหมือนความอื้อฉาวนอกเวทีของโปลันสกี้ ที่ตกเป็นผู้ต้องหาคดีล่วงละเมิดทางเพศเด็กหญิงวัยเพียง 13 ปี (ซึ่งเป็นเหตุให้ตัวโปลันสกี้ไม่สามารถเดินทางมารับรางวัลได้ด้วยตัวเอง) จะถูกขโมยความสนใจต่อหนังเรื่องนี้ไปไม่น้อย

The Pianist 01

The Pianist สร้างจากบันทึกชีวประวัติอันทรงพลังของ วลาดีสลอฟ ซพิลมาน (Wladyslaw Szpilman) นักดนตรีชาวยิวในโปแลนด์ที่รอดชีวิตจากการฆ่าล้างเผ่าพันธ์ุโดยนาซี หนังสือเล่มนี้ตีพิมพ์ครั้งแรกตั้งแต่ปี 1946 (หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 สิ้นสุดเพียงหนึ่งปี) หนังสืเล่มนี้โดดเด่นในการบรรยายบรรยากาศการเข้ายึดครองของทหารเยอรมัน และชะตากรรมอันสยดสยองของชาวยิวในค่าย…ที่ซึ่งเขาต้องสูญเสียครอบครัวและเพื่อนพ้องไปทั้งหมด! สุดท้ายซพิลมานก็รอดชีวิตมาได้อย่างหวุดหวิด จากการซ้อนตัวตามซากตึก และกินอาหารที่ทหารเยอรมันคนหนึ่งแอบเอามาให้

Wladyslaw Szpilman
Wladyslaw Szpilman

เรื่องราวสะเทือนใจเหล่านี้ไม่ใช่สิ่งที่อยู่แค่ในหนังสืออ่านเล่น แต่สำหรับโปลันสกี้แล้ว…นี่คือสิ่งที่เขาเคยสัมผัสมาด้วยตนเองแทบทั้งสิ้นเมื่อครั้งวัยเยาว์ โปลันสกี้สูญเสียแม่ พี่สาว และยายด้วยน้ำมือของทหารนาซี ส่วนตัวเขาถูกกักกันในค่ายที่กรากรอฟ และรอดซีวิตจากการสังหารหมู่มาได้ในวัย 10 ปี ด้วยความช่วยเหลือของพ่อที่ส่งตัวเขามุดผ่านลวดหนามและไปขอความช่วยเหลือจากครอบครัวชาวโปลที่พ่อเคยจ่ายเงินจ้างไว้ – นั่นจึงทำให้ซพิลมานถึงกับเอ่ยปากว่า ไม่มีใครเหมาะกับการถ่ายทอดชีวิตของเขาให้กลายเป็นหนังเท่าโปลันสกี้อีกแล้ว (แต่น่าเศร้าที่ซพิลมานไม่มีโอกาสได้ชมด้วยตาตนเอง โดยเขาเสียชีวิตลงในปี 2001 ด้วยวัย 89 ปี)

The Pianist 02

บรรยากาศในกองถ่าย The Pianist เต็มไปด้วยความขลึมขลัง ระหว่างนั่งพัก ตัวประกอบบางคนกระมิดกระเมี้ยนถือหนังสือของซพิลมานมาขอลายเซ็นโปลันสกี้ “ทุกคนรู้สึกเหมือนกันว่าหนังเรื่องนี้สำคัญกับพวกเขา ผมไม่เคยเจอตัวประกอบเรื่องไหนเป็นแบบนี้มาก่อน พวกเขาอดทนหนักมาก และไม่เคยบ่นสักคำแม้ว่าผมจะขอถ่ายใหม่กี่เทคก็ตาม” โปลันสกี้เล่า

ณ ช่วงเวลาที่ชีวิตของเขานิ่งขึ้น อาจเป็นเหตุผลหนึ่งที่โปลันสกี้ในวันนั้นตัดสินใจทำ The Pianist ซึ่งครั้งหนึ่งตัวเขาเคยปฏิเสธที่จะมากำกับ Schindler’s List มาแล้ว “ผมคงทำ Schindler’s List ไม่ได้หรอก เรื่องมันเกิดในค่ายกรานอฟ…มันใกล้ชีวิตผมมากเกินไป”

***เรียบเรียงจาก นิตยสาร BIOSCOPE ฉบับที่ 16 (มีนาคม 2546)