ทำไมหนังตลกไทยๆ ต้องมีคำหยาบ ว่าด้วยกายภาพของความตลก

Home / ข่าวหนัง / ทำไมหนังตลกไทยๆ ต้องมีคำหยาบ ว่าด้วยกายภาพของความตลก

มีเสียงบ่นและเสียงก่นด่ากันอื้ออึง ว่าทำไมหนังตลกไทยในระยะหลังถึงมีแต่คำหยาบคาย และยิ่งเรื่องไหนพยายามจะประกาศตัวว่าเป็นตลกมากเท่าไหร่ ก็ยิ่งมีคำหยาบคายและด่าทอมากขึ้นเท่านั้น จนคนที่อยากเข้าไปขำ แต่ไม่ได้อยากฟังคำหยาบพากันเสียอารมณ์ รวมถึงพ่อแม่ผู้ปกครองที่พาลูกๆ เข้าไปโดยคิดว่าหนังตลกไม่มีพิษมีภัยก็รู้สึกแย่

แต่ก็ทำอะไรไม่ได้ นอกจากจะนำมาบอกต่อหรือโพสต์เตือนกันในอินเตอร์เน็ต ซึ่งนับวันยิ่งเห็นกันหนาตามากขึ้น

หากก็ยังช่วยอะไรไม่ได้มาก เนื่องจากหนังประเภทนี้ยังมีออกมาเรื่อยๆ แถมรายได้ก็ยังดี เพราะก็ยังมีคนที่ไม่คิดมาก รู้สึกว่าถึงจะหยาบแต่ก็ขำดีอุดหนุน

ค่ายหนังบางแห่งยังใจกล้ายอมรับว่า ทำแล้วคนดูชอบ และหนังก็ได้ตังค์จริงๆ นะ

ทำไมเราถึงขำกับอะไรแบบนั้น?

เรื่องนี้ “ศ.เมล เฮลิทเซอร์” (Mel Helitzer) จากมหาวิทยาล้ยโอไฮโอ สหรัฐอเมริกา เขียนไว้ในหนังสือ Comedy Writing Secrets (2005, Writer”s Digest Book) ว่าคนเราจะหัวเราะด้วยเหตุผลใหญ่ๆ 2 ข้อ

1.จากความแปลกใจหรือผิดคาด ซึ่งเป็นได้ทั้งในแง่ที่คนดูถูกทำให้เข้าใจไปในทางหนึ่ง ก่อนที่จริงๆ แล้วจะจบมุขไปอีกทางหนึ่ง

หรือไม่ก็เป็นการทำอะไรที่เหนือความคาดหมายของคนดูขึ้นมาดื้อๆ ยกตัวอย่างง่ายๆ คือมุขตลกเบสิกอย่าง หัว-ไหล่-ตูด ที่จับผิดจับถูกก็ตลกแล้ว ไม่ก็เป็นเรื่องตลกที่คนดูเข้าใจทั้งหมดอยู่แล้ว แต่คนที่แสดง ที่กำลังเล่นอยู่ไม่รู้ อย่างที่เห็นๆ รายการ Candid Camera ซึ่งมีการสร้างสถานการณ์หลอกคนทั่วไป ชนิดที่คนดูรู้ๆ อยู่ แต่ก็รอจะขำกับภาพความ “ไม่รู้” ที่เห็น

2.ขำจากความรู้สึกเหนือกว่า เพราะอารมณ์ขันยังเกิดขึ้นได้จากการล้อเลียน สติปัญญา รูปร่างหน้าตา และลักษณะของคนที่เห็นว่าด้อยกว่า ซึ่งซิกมันด์ ฟรอย เคยอธิบายเรื่องนี้ว่า เป็นวิธีการคงสถานะทางสังคมอย่างหนึ่ง โดยทำให้คนที่ผิดแปลกจากคนส่วนใหญ่ดูน่าขัน เพื่อยืนยันกับคนส่วนใหญ่ว่าวิถีชีวิตของตนถูกต้องแล้ว

ถือเป็นอาวุธของ “คนในสังคม” ที่ใช้กับ “คนนอกสังคม” เหล่านี้ก็ได้แก่มุขล้อเลียนคนลาว ชาวเขา คนตัวดำ ฯลฯ แต่ในมุมกลับเมลบอกว่าตลกแบบนี้บางครั้งก็เป็นอาวุธในการย้อนให้คนที่เหนือกว่าเจ็บปวด และคนที่ด้อยกว่าก็รู้สึกดีขึ้นได้เหมือนกัน

นี่เองเราจึงได้เห็นหนังไทยมีการด่ากันด้วยคำหยาบ ที่คนคาดไม่ถึงว่าจะได้ยินในตอนนั้น แถมยังเป็นคำที่ไม่คิดว่าจะมีการนำมาใช้กันได้ ก็แปลกใจจนขำ ขณะเดียวกันการด่าในลักษณะนั้นยังเป็นการดูถูกตัวละครอีกตัวในเรื่อง การหัวเราะในครั้งนี้จึงเหมือนกับเราได้หัวเราะเยาะตัวละครตัวนั้นไปพร้อมๆ กันด้วย

ส่วนทำไมหนังที่เราเห็นจึงมีความหยาบคายเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ คำตอบก็คือ ระดับเดิมนั้นสร้างความคุ้นชินให้ จนอาจจะไม่แปลกใจแล้ว วิธีที่ง่ายที่สุดจึงเป็นการใช้รูปแบบเดิม แต่เพิ่มน้ำหนัก

นี่เลยเป็นสูตรสำเร็จรูปง่ายๆ ที่แทบไม่ต้องคิดมาก และอาจเป็นคำตอบว่าทำไมหนังตลกไทย ต้องมี ผี (ความแปลกใจ) กระเทย, คนบ้านนอก, คนแคระ, คนปัญญาอ่อน, ชาวเขา (ความรู้สึกเหนือกว่า)

ว่าแต่ว่าจะไม่ลองคิดให้มากกว่านี้อีกนิด เพื่อสร้างมุขขำจากความแปลกใจหรือผิดคาดแบบที่ไม่ต้องมีคำหยาบกันบ้างหรือ?


เสียงจากผู้เกี่ยวข้อง

ในฐานะคนทำ “จตุรงค์ มกจ๊ก-จตุรงค์ พลบูรณ์” ผู้กำกับ “”ตั๊ดสู้ฟุด”” เรื่องล่าสุดที่กำลังถูกพูดถึงก็ยืนยันในมุมของเขาว่า หนังเรื่องนี้มีคำหยาบน้อยมาก แถมแต่ละคำก็ถูกใช้ตามกาละเทศะ เพราะเขาเองพยายามเลี่ยงเพื่อให้ปรากฏอยู่เท่าที่จำเป็นเท่านั้น

“แต่บางฉากถ้าไม่พูด ก็ไม่ตลก” จตุรงค์บอก

ขณะที่ “โน้ต เชิญยิ้ม-บำเรอ ผ่องอินทรีย์” ก็พูดถึง “”อีส้มสมหวัง”” ที่ตัวเองกำกับฯในทำนองเดียวกัน

เรื่องนี้แฟนๆ ที่ชื่นชอบคงสนับสนุน ซึ่งก็ไม่แปลก และก็ไม่ผิด ถ้าแฟนๆ กลุ่มนั้นอยู่ในกลุ่มที่เหมาะสมสำหรับการดู แต่ความเป็นจริงที่ปรากฏอยู่คือ บางครั้งเรื่องเหล่านี้ก็เผยแพร่ออกมาโดยไม่เหมาะ เช่นการเน้นตัดเอาเฉพาะท่อนหยาบๆ ที่คิดว่าตลกมาเป็นหนังโฆษณาที่ฉายไปทั่ว คนที่ไม่อยากเห็นก็ต้องดู เด็กที่ตั้งใจจะไปดูหนังใสๆ ก็ได้ฟัง

ดังนั้น เราหันมาจัดเรตติ้งหนังโฆษณาด้วยดีไหม?

เพื่อคนที่ไม่อยากเห็น หรือพ่อแม่ที่ไม่อยากให้ลูกซึมซับเรื่องเหล่านั้นจะได้รับรู้ และกันตัวเองออกมาได้ทัน

“ลัดดา ตั้งสุภาชัย” ผู้อำนวยการศูนย์เฝ้าระวัง กระทรวงวัฒนธรรม แนะนำว่าความจริงแล้วเรื่องเหล่านี้ประชาชนมีสิทธิร้องเรียนไปยังหน่วยงานที่ดูแล

“และถ้าร้องเรียนแล้วโดนเพิกเฉย ก็สามารถฟ้องร้องศาลปกครองได้ ในกรณีที่รู้สึกว่าประชาชนโดนละเมิดสิทธิจากในหนังหรือโดยการเพิกเฉยของรัฐ ส่วนหลักการและเหตุผลจะผิดจะถูกก็ต้องไปว่ากันในศาล”

ส่วนเรื่องของการจัดเรตภาพยนตร์นั้นถึงตอนนี้ได้มีการพูดคุยกับกลุ่มผู้สร้างบ้างแล้วว่าจะให้มีการทดลองใช้ในโรงภาพยนตร์บางโรง ส่วนรายละเอียดน่าจะมีความชัดเจนมากขึ้นภายในสัปดาห์นี้

“ถ้าถึงเวลานั้นแล้ว เราอาจจะไม่ต้องกังวลกับเรื่องที่ว่าทำไมหนังตลกต้องพูดคำหยาบกันเลยก็ได้”

ที่มาจากหนังสือพิมพ์