หนังดี Wordplay ที่ลิโด ‘คิดเป็น’ และ ‘ทำได้’

Home / วิจารณ์หนัง / หนังดี Wordplay ที่ลิโด ‘คิดเป็น’ และ ‘ทำได้’
หนัง หนังใหม่ movie

บายไลน์ : นันทขว้าง สิรสุนทร


แม้ว่าปี 2006 ที่ผ่านมา คุณภาพของหนังโดยรวมจะ “ลดลง” อย่างชัดเจน ทั้งหนังไทยและหนังเทศ (กรุณาแยกเรื่อง “รายได้” กับ “คุณภาพ” ออกจากกัน เพราะมันไม่เกี่ยวกันเลยครับ) แต่สิ่งหนึ่งที่เป็นเรื่องที่ดีมากก็คือ ตัวหนังมี “ความหลากหลาย” มากขึ้น

มีหนังหลายแนวหลายแบบให้คนดูเลือกมากกว่าแต่ก่อน (ใครจะคิดล่ะว่า เราได้ดูหนังสารคดีของ แวร์ซอร์ก ในโรงตามปกติที่ไม่ใช่เทศกาลหนังกับเขาด้วย ซึ่งก็เห็นจะมีแต่ “ลิโด” ที่เป็นความหวังได้)

และคำให้การอย่างหนึ่งที่ส่งเสียงออกมาก็คือ “พื้นที่” ในโปรแกรมของหนังสารคดี นั่นเอง เช่นนี้แล้ว, พอเหลือบไปเห็น Wordplay จะเข้าฉายตั้งแต่วันที่ 11 มกราคม ผมจึงเห่อด้วยการจองตั๋วไปดูตั้งแต่วันแรก พร้อมกับ Takeshis’ หนังขวัญใจของพวกอินดี้หลายๆ คน

แต่แปลกดีครับ ผมกลับไม่รู้สึกชอบ Takeshis’ รู้สึกมันมั่วๆ และไม่มีอะไรใหม่ เพียงแต่เวลาอะไรๆ ที่เป็น ทาเคชิ คิตาโน บางคนก็มักจะรู้สึกว่า มันต้องดี แต่ผมกลับไม่คิดแบบนั้น (คุณเป็นเอก รัตนเรือง เองก็ดูจะเซ็งกับเรื่องนี้เหมือนกัน)

สารคดีอาจจะเป็นแนวทางหนึ่งที่คนดูหนังในกระแสหลักบางคนเบะปากเวลาพูดถึง นั่นก็เพราะวิธีการเล่าเรื่องของมัน ตรงไปตรงมาและขาดสีสันในแบบดรามาติก ทว่า เอาเข้าจริงแล้วๆ หนังที่มีพลังมากที่สุดในการส่งผลต่อคนดูที่จริง ก็คือสารคดีนั่นเอง

อย่าเพิ่งคิดไปว่า สารคดียุคนี้ก็เหมือนหนังสารคดีเนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก หรือแบบดิสคัฟเวอรี่นะครับ เพราะสารคดียุคใหม่นั้น ปรับตัวเองไปมากพอสมควรในการเล่าเรื่องที่สนุกขึ้น วางสัดส่วน (เรื่องกับตัวละคร) ให้น้ำหนัก (เรียลิสติกกับดรามาติก) อยู่ในหนังอย่างน่าสนใจ ซึ่งก็เป็นไปตามทิศทางที่หนังยุคใหม่ จะต้องเล่นกับวัฒนธรรมและวัฒนธรรมป๊อปมากขึ้น (ตัวอย่างที่ชัดเจน ก็คือแม้แต่หนัง Starwars เวอร์ชั่นล่าสุด ก็ยังเอาคำที่เกี่ยวกับแง่มุมศาสนามาเล่น เช่น Heretics (พวกนอกรีต) Fanatics (หัวรุนแรงเกี่ยวกับลัทธิ) หรือ Agnostics (พวกขี้สงสัย)

Wordplay เป็นสารคดีของผู้กำกับ Patrick creadon ที่เล่าเรื่องเกี่ยวกับเกมปริศนาอักษรไขว้ในนสพ.นิวยอร์ก ไทม์ส ซึ่งทุกๆ วันหยุด จะมีคนอ่านจำนวนมากติดตามการเล่นครอสเวิร์ดหรือต่ออักษรไขว้บนหน้ากระดาษ

วิล ชอร์ตซ บรรณาธิการปริศนาครอสเวิร์ดหรือปริศนาอักษรไขว้ของหนังสือพิมพ์นิวยอร์ก ไทม์ส เขาเป็นที่รู้จักของคนหลายล้านในฐานะเจ้าพ่อปริศนาของวิทยุสาธารณะแห่งชาติ เขาใช้เวลาตลอดชีวิตในการศึกษา และแก้ไขเกมปริศนา ที่สำคัญก็คือ มีคนอ่านที่ค่อยติดเกมครอสเวิร์ด ทั้งคนดังและไม่ดัง ทั้งเด็กผู้ใหญ่

พวกที่ดังๆ ก็เช่นประธานาธิบดี บิล คลินตัน วุฒิสมาชิก บ็อบ โดล พิธีกรรายการ เดอะ เดลี โชว์ อย่าง จอน สจวร์ต ผู้สร้างภาพยนตร์ เคน เบิร์นส วงอินดิโก้ เกิร์ลส และ นักขว้างบอลทีมแยงกี้ส์

Wordplay เป็นหนังสารคดีที่สั้น ง่ายและดูสนุกทั้งเรื่อง จุดเด่นนอกจากการเล่าเรื่องที่เก่งแล้ว ทีมงานยังรู้ว่า เขาจะใส่ภาพแบบไหนแทรกเข้าไปในเรื่อง ผมชอบที่หนังติดตามตัวละครหลายคน แต่ “ไม่เข้าข้าง” พวกเขา ด้วยการแสดงภาพในเชิงสงสาร หรือเวทนาออกมา

ที่ดีกว่านี้อีกก็คือ เขาเอาสัมผัสของดราม่ามาสอดแทรกลงไป ด้วยการวางซีเควนซ์ที่เกี่ยวกับการแข่งขัน ให้เข้าทดแทนช่วงที่น่าเบื่อ หรือ “เกลี่ย” เอาสัดส่วนของการแข่งขันมาทำให้หนังมีความตื่นเต้นขึ้น ซึ่งมันแสดงให้เห็นว่า วิธีคิดของคนทำสารคดีรุ่นใหม่ๆ นั้น เปลี่ยนไปสู่การเล่าเรื่องที่สนุกได้

สารคดีไม่จำเป็นต้องเกี่ยวกับทุ่งหญ้าป่าใหญ่ คนยากจน หรืออะไรที่มันต้องรันทดๆ มันเป็นอะไรก็ได้ อยู่ที่กึ๋นของคนเล่าเรื่องมากกว่าว่า จะหยิบเอามุมไหนมาเล่น

เหมือนกับ ช่องว่างๆ ของครอสเวิร์ดนั่นเอง ที่มันก็เป็นช่องว่างๆ ให้เราเขียนตัวอักษรลงไปให้เต็ม

อยู่ที่ใครจะมีคลังคำและหยิบมาใช้ให้ถูกได้มากกว่ากันนั่นเอง

เรื่องนี้ ขอแนะนำ ไม่น่าพลาด

ที่มาจากหนังสือพิมพ์