Volver อีกความเข้มแข็งของอิสตรี

Home / วิจารณ์หนัง / Volver อีกความเข้มแข็งของอิสตรี

โดย แป้งร่ำ

กฎหมายหลายฉบับในหลายประเทศได้ระบุไว้ว่า หญิงชายมีสิทธิและเสรีภาพที่เท่าเทียมกัน แต่ถ้าพูดกันตามความเป็นจริงแบบไม่อคติและไม่สร้างภาพแล้วนั้น ด้วยค่านิยมที่ฝังรากลึกมานาน ทำให้ไม่ว่าจะอยู่มุมไหนในสังคมโลก สถานะของเพศก็เหลื่อมล้ำกันอยู่ดี

เหลื่อมล้ำจนหลายครั้งผู้หญิงก็ตกอยู่ในสภาวะ”ไร้ตัวตน”

และ “Volver” ก็เป็นหนังดราม่าชั้นดีอีกเรื่องหนึ่งที่นำเสนอประเด็นตรงนี้ได้อย่างแนบเนียน และกินใจ จนกวาดรางวัลมาเพียบ!จากเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติทั่วโลก

หนังเล่าเรื่องของ ไรมันด้า “(เพเนโลเป้ ครู๊ซ)” และโซล “(โลล่า ดูนาส)” สองสาวพี่น้องกำพร้าที่แม้จะมีบุคลิกต่างกัน แต่ทั้งคู่ก็พยายามสู้ชีวิตแบบสุดสุด ไรมันด้ามีลูกสาววัยรุ่นที่กำลังอยู่ในวัยหัวเลี้ยวหัวต่อ “(โยฮาน่า โคโบ)” เธอก็เลยต้องทำตัวเข้มแข็ง แข็งแกร่ง และเป็นที่พึ่งให้คนอื่นเสมอ แม้ว่าที่จริงแล้วข้างในใจจะเปราะบางอ่อนไหวเพียงใดก็ตาม


แต่แล้ววันหนึ่งก็เกิดเรื่องเหลือเชื่อขึ้น เมื่อแม่ของทั้งคู่ที่ตายไปในกองเพลิงได้กลับมาหาพวกเธออีกครั้ง! และได้กลายเป็นจุดเริ่มต้นของต่อสู้เพื่อความอยู่รอดท่ามกลางสถานการณ์มืดมน ซึ่งรุนแรง ตลก เต็มไปด้วยอารมณ์ และมีผลกระทบกับผู้หญิงในครอบครัวของไรมันด้า เพื่อนบ้านที่เป็นผู้หญิง และชายบางคน

Volver เป็นผลงานกำกับลำดับที่ 17 ของผู้กำกับฯสุดติสท์ชื่อดังระดับโลกจากแดนกระทิงดุ “เปโดร อัลโมโดวาร์” ซึ่งเป็นคนหนึ่งที่ได้ชื่อว่าสร้างหนังที่ให้เกียรติเพศแม่แบบสุดสุด พิสูจน์ได้จากหลายเรื่องที่ผ่านมาอย่าง “All about my mother” กับ “Talk to her”

และในเรื่องนี้ อัลโมโดวาร์ก็ตอกย้ำความเป็นตัวตนของเขา (ที่เจ๋งเหมือนเคย) ให้แฟนๆ ได้เห็นอีกครั้งหนึ่ง

Volver ในภาษาสเปน แปลว่า การหวนกลับคืน ถึงแม้ว่าจะไม่ใช่หนังย้อนยุคแต่ อัลโมโดวาร์ ก็ได้ย้อนพาเราไปยัง”เรื่องราวของแม่” รากเหง้าของมนุษยชาติ และเขาก็ทำได้ดีมากๆ ซะด้วย เพราะนอกจากฝีมือการกำกับที่ไม่จำเป็นต้องพูดถึงกันแล้ว บทที่เขาใช้เวลาเขียนถึง 6 ปี! ยังเป็นอีกองค์ประกอบเด่นที่ทำให้หนังลงตัวและสมบูรณ์แบบ

“ไม่บ่อยครั้งนักที่เราจะเจอบทหนัง ซึ่งวางปมไว้ในปริมาณที่พอดิบพอดี ไม่มากเกินไปจนเหมือนยัดเยียดให้คนดูคิดกันหัวแทบแตก และไม่น้อยเกินไปจนทำให้หนังไม่น่าสนใจ”

ถึงแม้ว่าเรื่องนี้จะมีตัวละครค่อนข้างมาก (จนอาจงงนิดๆ) แต่น้ำหนักความน่าสนใจกลับถูกเฉลี่ยให้อยู่ในระดับที่ใกล้ๆ กัน และมีความลึกในระดับที่น่าค้นหา ทำให้เรารู้สึกว่านี่คือ”คน”จริงๆ

และไม่ใช่เรื่องง่ายๆ เลย ที่คำพูดเพียงไม่กี่คำหรือบทสนทนาเพียงไม่กี่บท จะกระชากใจเราให้เข้าถึงอารมณ์และความรู้สึกของตัวละคร จนแทบจะสัมผัสถึงความมีตัวตนของแต่ละตัวละคร และทำให้เรารู้สึกถึงความซับซ้อนที่แฝงอยู่บนความเรียบง่าย และสร้างความประทับใจด้วยความหวาดกลัว และตื่นตระหนกจากความโหดร้ายของสังคม

นอกจากนี้ฝีมือการแสดงอันโดดเด่นอย่าง เพเนโลเป้ ครู๊ซ ก็เป็นอีกองค์ประกอบที่ทำให้หนังเรื่องนี้ลงตัว เธอทำให้ตัวละครไรมันด้า ดูแล้วน่าสงสารจนน้ำตาแทบร่วง น่าเอาใจช่วยให้ผ่านพ้นอุปสรรค แต่ก็น่าโมโหจนอยากแช่งชักหักกระดูกได้ในเวลาเดียวกัน ถ้าลองสังเกตดูจะเห็นว่า เพเนโลเป้ไม่ค่อยจะรับบทที่ย่ำซ้ำรอยเดิมซักเท่าไหร่ นี่อาจจะเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ฝีมือของเธอพัฒนาขึ้นเรื่อยๆ จนสร้างความประทับใจให้กับเรา

แม้ว่า Volver จะเน้นประเด็นที่ว่าด้วยสถานภาพพลเมืองชั้นสองของผู้หญิง ซึ่งเป็นเรื่องที่บางคนมองว่าเก่า แต่ก็ยังเป็นความจริงที่ตอกย้ำให้ผู้หญิงในหลายสังคม (โดยเฉพาะในโลกที่สาม) ได้เจ็บปวดอยู่เสมอ

แต่ถ้าผู้หญิงไม่ยอมงอมืองอเท้า ไม่ยอมรับโชคชะตา และลุกขึ้นสู้กับค่านิยมแย่ๆแบบนั้น ความจริงก็คงไม่ทำให้เจ็บปวดเกินไปนัก

ที่มาจากหนังสือพิมพ์