The Lives of Others **** วิกฤตรักแดนเบอร์ลิน

Home / วิจารณ์หนัง / The Lives of Others **** วิกฤตรักแดนเบอร์ลิน

คอลัมน์ หนังเด่น


สัปดาห์นี้ผมขอหลบอิทธิพลของคนตายยาก (หรือไม่มีวันตาย?) เพื่อเขียนแนะนำหนังดีที่เผยแพร่ทางช่องทางอื่นบ้าง อย่างน้อยก็อาจช่วยบรรเทาอาการวิงเวียนศีรษะอันเนื่องมาจากรับประทานสเปเชี่ยลเอฟเฟ็กต์มากเกินไปได้ไม่มากก็น้อย

หนังที่คิดว่าน่าจะเป็นทางเลือกที่ดีก็คือ ดีวีดีเรื่อง The Lives of Others หนังเยอรมันที่กวาดรางวัลระดับนานาชาติมาแล้วมากมายทั้งของสมาคมนักวิจารณ์ (เช่น สมาคมนักวิจารณ์ ลอสแองเจลิส) ของงานเทศกาลหนัง (เช่น ที่แวนคูเวอร์) และรางวัลใหญ่ที่สุดก็คือหนังภาษาต่างประเทศยอดเยี่ยมรางวัลออสการ์ปีที่ผ่านมา

โดยเฉพาะรางวัลออสการ์หนังภาษาต่างประเทศยอดเยี่ยมนั้นน่าจะช่วยให้มีคนสนใจมากขึ้น และน่าจะเป็นส่วนสนับสนุนให้คนดูเลือกหนังเรื่องนี้เป็นทางเลือกอันดับต้นๆ เมื่อต้องการหาหนังยุโรปดูสักเรื่อง

ในฐานะที่เป็นหนังเยอรมัน นักดูหนังจำนวนไม่น้อยอาจคิดถึงหนังที่เคร่งเครียด จริงจัง ทิ้งคนดูให้นั่งอมทุกข์อยู่ในความมืดอย่างไม่สนใจ แถมยังมียาเพิ่มไข้ผสมปวดศีรษะพ่วงเข้าไปอีก แต่สำหรับ The Lives of Others มิได้เป็นเช่นนั้น

เมื่อแรกกดปุ่มให้หนังเดินหน้า ผมพบว่าหนังสามารถนำพาผมไปด้วยอย่างช้าๆ แต่ว่าสอดแทรกความน่าติดตามอยู่เป็นระยะ

และหลังจากผ่านพ้น 30 นาทีแรกไป ผมแทบไม่รู้สึกเลยว่ากำลังดูหนังจากแผ่นดีวีดีและดูหนังที่ฉายบนจอโทรทัศน์

แน่นอนว่า The Lives of Others มิใช่หนังตลกหรือหนังที่สาดกระสุนใส่กันทุก 3 นาที สำหรับบางคน หนังเรื่องนี้อาจหนักและเชื่องช้าอย่างยิ่ง ในขณะเดียวกันหนังก็มีประเด็นทางสังคมและการเมืองปักอยู่เป็นเสาหลัก หรือแกนกลาง แต่ในความหนักทางด้านเนื้อหาสาระหนังกลับมีบางส่วนที่มีเสน่ห์ผสมกับความระทึกใจที่ไปด้วยกันได้อย่างลงตัว

เมื่อมองในแง่สังคมและการเมือง The Lives of Others เป็นอีกภาพสะท้อนที่ทำให้มองเห็นและเข้าใจของสังคมที่อยู่ใต้การปกครองแบบเผด็จการเบ็ดเสร็จ โดยฉากหลังของเรื่องคือเยอรมนีตะวันออกในช่วง 5 ปีก่อนการล่มสลายของกำแพงเบอร์ลิน

สิ่งหนึ่ง (และน่าจะเป็นสิ่งสำคัญ) คือการบรรยายให้เห็นว่าในโลกของเผด็จการเบ็ดเสร็จ สิทธิเสรีภาพของประชาชนแทบไม่มี หรือถ้ามี ก็พร้อมที่จะถูกล่วงละเมิดได้ตลอดเวลา โดยส่วนที่หนังนำเสนอ ได้แก่การแอบดักฟังและเฝ้าติดตามพฤติกรรม

โดยเหยื่อที่ถูกติดตาม เฝ้ามองและดักฟังก็คือนักเขียนบทละครที่มีชื่อเสียง แต่ประเด็นและอารมณ์ของหนังมิได้มีเพียงเท่านี้ เพราะหลังจากมีการดักฟังและติดตามไปได้สักระยะ หนังได้เผยให้เห็นว่าผู้ทำหน้าที่ดักฟังได้เกิดอารมณ์ความรู้สึกร่วมไปกับผู้ถูกดักฟัง โดยเฉพาะอย่างยิ่งต่อนักแสดงสาวซึ่งเป็นแฟนของนักเขียน

และอารมณ์ความรู้สึกร่วมนั่นเองที่ทำให้ผู้ทำหน้าที่ดักฟังผู้นั้นถึงขั้นยอมละทิ้งหน้าที่บางช่วงซึ่งนำไปสู่จุดจบที่พลิกผันและยากแก่การคาดคะเน

The Lives of Others มีอารมณ์และบรรยากาศเคร่งเครียดแบบหนังการเมือง มีความระทึกใจแบบหนังลึกลับตื่นเต้นและมีความอบอุ่นนุ่มนวลแบบหนังโรแมนติก (แม้จะลงท้ายด้วยความเศร้าก็ตาม)

เฉพาะแค่เรื่องราวเกี่ยวกับคนดักฟังที่เกิดอารมณ์ความรู้สึก (หรืออาจถึงขั้นหลงรัก) บางคนที่เขาดักฟังก็เป็นเรื่องที่พิเศษและหาดูได้ยากในโลกภาพยนตร์

อาจจะกล่าวได้ว่า The Lives of Others มีความยอดเยี่ยมทั้งในส่วนของ บทภาพยนตร์ การกำกับภาพยนตร์ การถ่ายภาพ (แสงในบางฉากนั้นสวยมากๆ) การตัดต่อ และการแสดง

และเป็นหนังดีที่มีความเพลิดเพลินมอบให้เท่าที่หนังที่จริงจังเรื่องหนึ่งจะมีให้ได้

ผู้กำกับฯ – ฟลอเรียน เฮงเคล ฟอน ดอนเนอร์สมัค
ผู้แสดง – มาร์ติน่า เกเด็ค, อุลริช มูห์, เซบาสเตียน โคช

ที่มาจากหนังสือพิมพ์