Persepolis ลายเส้นเคลื่อนไหวในกระแสการเมือง

Home / วิจารณ์หนัง / Persepolis ลายเส้นเคลื่อนไหวในกระแสการเมือง

FILM
นางสาวรื่นรมย์


แอนิเมชันสัญชาติฝรั่งเศส ที่ฮือฮาเมื่อได้รับรางวัลจูรี่ไพรซ์ จากเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ เมื่อเดือนพฤษภาคม ปี 2007 และ เกือบ จะได้ฉายเปิดเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติกรุงเทพฯ หรือบางกอกฟิล์มส์ในเดือนกรกฎาคมปีเดียวกัน ทว่าถูกสกัดดาวรุ่งโดย คำขอร้อง จากสถานทูตอิหร่านประจำประเทศไทย ทางผู้จัดงานบางกอกฟิล์ม 2007 จึงงดฉายหนังแอนิเมชัน ที่มีประเด็นทางการเมืองภายในประเทศมุสลิมเรื่องนี้ไป

อย่างไรก็ตาม เร็วๆ นี้ ผู้ชมชาวไทยจะมีโอกาสได้ดูหนังฉายในโรงภาพยนตร์แน่นอน

งานกำกับของ แวงซองต์ ปารองโนด์ และ มาร์จาน ซาตราปี ซึ่งคนหลังเป็นนักวาดการ์ตูนหญิงชาวอิหร่านที่ปักหลักอยู่ในฝรั่งเศส เธอเป็นเจ้าของผลงานนิยายภาพต้นฉบับที่ใช้ชื่อเล่มว่า Persepolis: The Story of a Childhood และ Persepolis 2: The Story of a Return ในฉบับภาษาฝรั่งเศสที่วางแผงเมื่อปี 2003 และ 2004

แม้หนังเรื่องนี้จะเข้าฉายในช่วงที่มีหนัง(ขาย)เด็กชุกชุม แต่ด้วยเนื้อหาที่ซับซ้อน แม้หนังจะมองผ่านสายตาเด็ก แต่ก็เป็นมุมมองของเด็กที่มีต่อโลก ในสภาวะที่เรื่องของอำนาจและการใช้ศาสนาเป็นเครื่องมือสร้างอำนาจในหน่วยที่ใหญ่โต Persopolis จึงอาจไม่ใช่โปรแกรมหนังต้อนรับวันปิดเทอมตามธรรมเนียมปฏิบัติ

Persepolis เล่าเรื่องราวของ มาร์จาน เด็กสาวชาวอิหร่านคนหนึ่ง ที่ต้องประสบกับชะตาชีวิตอันผาดโผนในช่วงที่ประเทศเกิดการปฏิวัติทางศาสนา

เด็กหญิงมาร์จานในเรื่อง เป็นคนคนเดียวกับมาร์จานที่เขียนนิยายภาพเรื่องนี้ และเป็นผู้กำกับหนังเรื่องนี้เองด้วย มาร์จานเป็นผลผลิตของปี ค.ศ.1969 ที่โลกตะวันตกกำลังตื่นตัวกับเสรีภาพของบุปผาชน แต่ทารกหญิงที่เกิดในอิหร่านปีเดียวกันนั้น ก็เพิ่งเริ่มเข้าสู่ยุคที่สังคม ปิด ของเธอกำลังก่อตัวการเปลี่ยนแปลงอย่างเงียบๆ

ในชีวิตจริงมาร์จานถูกส่งไปเรียนที่เวียนนา ออสเตรีย และใช้ชีวิตช่วงวัยรุ่นที่นั่น เพราะพ่อแม่ของเธอเล็งเห็นแววขบถและไม่อยากให้ลูกสาวต้องเดือดร้อน

ในหนัง เด็กหญิงมาร์จานวัยเพียง 9 ขวบ ก็มีคำถามมากมายเกี่ยวกับหลักปฏิบัติทางศาสนาอิสลามและกฎหมายที่ใช้ควบคุมประชาชนตาดำๆ

หลายสิ่งหลายอย่างในเรื่องกระตุ้นความคิด และคิดถึงโจทย์หลายๆ ข้อที่อาจจะหาคำตอบเบ็ดเสร็จได้ไม่ง่ายในชีวิตจริง

หนังอาจถูกมองเป็น หนังกึ่งอัตชีวประวัติ เพราะตัวละครและเนื้อเรื่องเป็นต้นฉบับของคนทำ แต่ดูเหมือน Persopelis จะแสดงความรู้สึกและสื่อสารกับคนอื่นได้ไม่ยาก กับความเป็นไปในโลกมุสลิมที่ถูกมองด้วยสายตาของเด็กหญิงมุสลิม กับการรับมือกับการควบอำนาจเบ็ดเสร็จ และโลกที่เปลี่ยนแปลงไป ทำให้หนังปล่อยมุกออกมาเป็นช่วงๆ เป็นมุกเสียดสีที่เกาให้หลินฮุ่ยหรือใครๆ ได้รู้สึกคันๆ และขำขันไปด้วย

หนังเนื้อหาโดนใจคอหนังประเภทชอบสาระเสียดสีการเมือง และมีลีลาการนำเสนอในรูปแบบที่ไม่ใช่แค่รีลข่าวหรือดราม่าส่วนบุคคล แต่มีลายเส้นอันแปลกตามาเป็นตัวดึงดูดให้คนดูหนังที่สนใจหรืออาจไม่สนใจการเมืองเลยหันมามอง

เราอาจคุ้นเคยกับการใช้ลายเส้นการ์ตูนเพื่อล้อการเมืองบนหน้ากระดาษ ซึ่งเป็นงานประจำของ มาร์จาน ซาตราปีเช่นกัน แต่หนนี้ ลายเส้นนั้นถูกแปลงมาเป็นภาพเคลื่อนไหวในแบบสองมิติ นอกจากจะได้ประเด็นการเสียดสี ล้อเลียนแล้ว เนื้อหาที่เป็นดราม่าของโลกหลังม่านญิฮาบทำให้หนังเข้มข้นขึ้นมาโดยแทบไม่ต้องพลิกแพลงใดๆ

แต่ที่พิเศษมากขึ้นคือการใช้ ภาพขาวดำ แบบที่คุ้นตาในหนังสือการ์ตูน แต่ไม่คุ้นเคยมากนักในหนังแอนิเมชันขนาดยาว (95 นาที)

หนังได้นักแสดงระดับคลาสสิกของวงการภาพยนตร์โลกอย่าง แคเธอรีน เดอเนิฟ และทายาทนักแสดงอย่าง เชียร่า มาสโตรยานนี่ มาพากย์เสียงตัวละครเอก ในบทแม่และเด็กหญิงมาร์จาน ตามลำดับ ซึ่งใช้ภาษาฝรั่งเศสเป็นหลัก(ฉบับที่เข้าฉายไม่มีพากย์ไทย)

ที่มา เสาร์สวัสดี